|
Pagina 8 van 8
Handmatig opfokken
De redenen waarom een biggetje handmatig op te fokken kan variëren van een te grote toom met te veel biggen, slecht moederen van de zeug tot zelfs de dood van de moederzeug. De tijd en verbintenis die gepaard gaan met het handmatig opfokken van biggen kan aanzienlijk zijn. Het is dus een ingrijpen dat niet moet onderschat worden.
De twee belangrijkste factoren die leiden tot de overleving van een big, zijn toediening van een adequate voedselsamenstelling en een milieu met comfortabele temperaturen voor de big. Een gered babybiggetje dat onderkoeld is geweest, dient eerst opgewarmd te worden voordat het eten mag krijgen. Het babybiggetje moet met spoed in 35 tot 40 graden Celsius warm water gedompeld worden om het te helpen bij de opwarming van zijn lichaamstemperatuur. Tegelijkertijd het babybiggetje wassen, maakt het meteen ook schoon van misschien nog enige aanwezige modder, bloed en/of nageboorte. Droog vervolgens het biggetje met een handdoek, wikkel het in een verse droge handdoek en leg het bij een warmwaterkruik. Voor de temperatuurcontrole op de langere termijn is een verwarmingselement ideaal (zoals in de operatiekamer van de dierenartsenpraktijk), maar als u dat niet heeft, is een elektrisch deken rondom het biggenkooitje beter dan bijvoorbeeld helemaal niks. Een warmtelamp in een klein hok is ideaal. In geval van nood als u geen warmwaterkruik bij de hand heeft, gebruik dan een plastiek drinkfles die u vult met warm water en wikkel de fles in een handdoek zodat de big geen brandwonden kan oplopen door direct contact met de hete fles. Laat het biggetje zo een twintigtal minuutjes opwarmen totdat het begint te huilen. Probeer het dan te voeren.
Biest (=colostrum) is belangrijk voor biggen door het feit dat het een concentratie aan antilichamen bevat die de immuniteit helpen en dus om infecties te bestrijden. Om goed te zijn moet de big de biest binnen de 4 uur na zijn geboorte binnenkrijgen (liefst binnen het uur), omdat na die tijd het verteringstelsel van de big verandert, waardoor de big niet meer in staat is om evenveel antilichaampjes via die natuurlijke weg op te nemen. De mogelijkheid bestaat om biest van een net bevallen zeug af te melken en vervolgens direct toe te dienen aan de big(gen) of het in te vriezen voor eventuele latere gevallen.
Bij een echt zwak biggetje kan u een druppelaar of een klein spuitje gebruiken om de melk in zijn mondje te brengen. Geef hem de tijd om het geleidelijk door te kunnen slikken. Ook kan een maagsonde ingebracht worden, mocht u beschikken over het juiste materiaal, maar dit vereist de nodige ervaring om correct uitgevoerd te worden.
Bij de levendige biggen is het gemakkelijkste om ze te voeden via een speen die vastgeschroefd zit op een zachte drinkfles. Wanneer biggen ouder worden, kunnen ze aangeleerd worden om zichzelf te voeden aan een lammeren emmer die voorzien is van meerdere spenen.
Wanneer een big bij zijn moeder aan het zogen ligt, stoot het zachtjes tegen te tepels en de uier om de melkdoorkomst te stimuleren. Het biggetje zal per keer slechts 2 a 3 minuten drinken. Een pas bevallen zeug zal iedere 15 tot 20 minuten nieuwe melk kunnen geven. Een pasgeboren big zal dus slechts 3 tot 4 milliliter melk krijgen iedere 20 minuten. Wanneer men een heel jonge big met de hand voedert, moet men dus weten dat het belangrijk is de big nooit te lang zonder voeding te laten. Meestal is het goed om de big iedere 2 uurtjes te voeden gedurende de dag en om de 4 uren tijdens de nacht. Als de biggen ouder dan een week zijn, kan de tijd tussen de voedermomenten wat opgerekt worden. Zodra de biggen een maand oud geworden zijn, kan overgestapt worden naar 4 voedermomenten per dag, weliswaar met constante beschikbaarheid van babybiggen korreltjes.
Er bestaat geen gemakkelijke manier om biggen te spenen; de big zal protesteren. Maar als een big zijn weg heeft gevonden, zal het zich vanzelf spenen. Het spenen gebeurt rond de 6 weken ouderdom en zodra de big een goede kwaliteit van korrels zal eten, gaat de big daar vanzelf op over.
Er bestaan ook een aantal melkpreparaten die gegeven kunnen worden tijdens het handmatig voederen. Het komt er op neer dat u een juiste keuze moet maken afhankelijk van kostprijs en uw eigen goedvinden. Zo kunt u bijvoorbeeld 1 liter halfvolle melk uit de supermarkt vermengen met 1 eigeel. Dit is waardevol in geval van nood, maar is ook makkelijk te maken en een poos te bewaren vóór gebruik. Goede alternatieven zijn poedermelk voor baby’s, poedermelk voor kalveren, geitenmelk, en vetarme koeienmelk. Gebruik geen magere melk, want die bevat niet voldoende vetstoffen voor een evenwichtige voeding. Biggen kunnen evenmin veel vet tolereren en zullen snel diarree ontwikkelen als ze er te veel van krijgen. Ook van geitenmelk kunnen ze wel eens diarree ontwikkelen. Schep daarom de drijvende vetlaag er af. Het melkmengsel dient gegeven te worden op lichaamstemperatuur bij biggen die jonger dan 2 weken oud zijn.
Naarmate biggen groeien, kunnen ze flink tekeer gaan op de speen met hun scherpe tandjes. Daarom is het aangewezen om een voorraadje spenen aan te leggen voor ‘t geval ze er snel de uiteinden vanaf kauwen.
|