Fokken
Artikel index
Fokken
Fokbeleid
Onvruchtbaarheid
Biggen werpen
Intacte Beren
Binnenberen
Castratie
Handmatig opfokken

Biggen werpen.

De dracht bij een Kunekune duurt 116 dagen, dit is 2 dagen langer dan bij de meeste andere varkenrassen. 

De eerste indicatie dat een zeug drachtig is, is wanneer ze niet meer berig wordt na de paring. Zeugen hebben een cyclus van berigheid iedere 18 tot 21 dagen. De tekenen van berigheid die een zeug vertoont, kunnen behoorlijk verschillend zijn qua timing en qua gedragspatronen. Het is daardoor vaak moeilijk om met zekerheid te bepalen of een zeug opnieuw berig is of niet wanneer ze succesvol heeft gepaard.

peervormig drachtigGedurende de laatste vier weken van de dracht treedt er gewoonlijk een zichtbare verandering op in de uier en  de vulva. De grootte van de buik kan misleidend zijn, omdat sommige Kune Kunes sowieso een dikke buik hebben, of ze nu wel of niet drachtig zijn. Bij sommige zeugen daarentegen kan het soms al vroeg gemakkelijk te zien zijn dat ze drachtig zijn. Dit door een verandering in de vorm van hun buik, die er meer peervormig gaat uitzien.

Het meest betrouwbare om vanuit te gaan en om te zien hoe ver ze zijn, is door de ontwikkeling in de uier te gaan betasten. Naargelang de dracht vordert, wordt er meer weefselmassa in de uier gevormd, waarbij ook de tepels prominenter zichtbaar worden. Gewoonlijk is er wat waterachtige melk aanwezig in de tepels in de laatste 24 uur voor het werpen. De grootte en het aspect van de vulva kan ook gezien worden als een indicator van hoeveel tijd ze vermoedelijk nog verwijderd is van het werpen.

Eveneens in de laatste paar dagen voor ‘t werpen zal de vorm van haar buik veranderen door dieper te gaan doorhangen. Dit is ten gevolge van het uitrekken van ligamenten in voorbereiding op het werpen.

Als een zeug aan haar eerste fase van het werpen begint, lijkt ze wel verstrooid en gaat ze vaker afwisselend opstaan en liggen. ’t Zou ook kunnen dat ze haar interesse voor eten verliest, alhoewel sommige zeugen tijdens het werpen opstaan om te komen eten als het etenstijd is, om vervolgens gewoon terug te keren en door te gaan met werpen.

Soms kunnen bepaalde zeugen nestgedrag vertonen, door bvb. allerlei soorten vegetatie en afval te verzamelen en op te stapelen om met de rug tegen te leunen tijdens het werpen. Het beste bed dat je haar kan geven is er een van hooi of stro, of wollen vezels (wol heeft het voordeel in de winter dat het de biggen warm houdt en het zal niet snel rotten in geval het vochtig of modderig wordt). Een van haar eerste werktaken is dat de zeug materialen begint te verzamelen om bij elkaar te stouwen. Wanneer een zeug heeft besloten om buiten haar biggen te werpen en daar haar nest is begonnen bouwen, zal het heel moeilijk worden om haar te verhuizen naar een overdekte beschutting. In plaats van haar op te winden, kan je haar dan beter buiten laten werpen en haar pas 24 uur later naar binnen laten verhuizen met haar biggen.

Zodra de baarmoeder begint met contracties te ontwikkelen, zal dat druk op de baarmoederhals uitoefenen waardoor deze zich verder gaat uitzetten (dit is dilateren). Hoe lang dit kan duren, hangt af van de leeftijd van de zeug, van hoeveel tomen biggen ze al heeft geworpen en van haar erfelijke aanleg. Sommige zeugen zullen meerdere uren nodig hebben voordat het eerste biggetje tevoorschijn komt, en andere, oudere zeugen kunnen soms slechts 10 minuten nodig hebben om de biggen te werpen.  

biggen_sophie_wonderwereld_064.jpg 
 biggen_sophie_wonderwereld_065.jpg

Het eerste wat tijdens het persen tevoorschijn komt, is vaak wat slijm, wat bloeddruppels en wat poeprestjes van de biggen. Dan zal de big verschijnen in een vruchtwaterzak. Als het biggetje in het geboortekanaal zit, wordt het gewoonlijk uitgeworpen door een paar intensieve samentrekkingen. De navelstreng zal meestal vanzelf breken, maar soms is het raadzaam om hierbij te helpen. Af en toe wil de navelstreng te dicht bij het hechtpunt op de buik van het biggetje breken, waardoor het bloedtoevoerkanaal niet meer afgedicht kan worden en waardoor het biggetje kan doodbloeden. Als een gebroken navelstreng blijft bloeden, knijp die dan stevig vast tussen uw duim en wijsvinger gedurende een minuutje om alzo te helpen dat de bloedkanaaltjes zich van nature afdichten.

De tijd tussen de komst van de biggetjes kan behoorlijk verschillen en hangt af van de leeftijd van de zeug en van de grootte van de biggetjes. Normaal komt er een biggetje iedere 10 tot 15 minuten terwijl de eerste baarmoederzak zich leegt. Dan komt er een tijdgat van een half tot een heel uur of meer, en dan beginnen de biggetjes uit de tweede baarmoederzak te komen. Biggetjes komen vaak eerst met de achterpoten (achterstevoren) te voorschijn, hetgeen heel normaal is en geen risico op obstructie betekent. Kunekunes krijgen zelden problemen tijdens het werpen. Heel af en toe kan er zich wel eens iets voordoen.  30 minuten van uiterste inspanning zonder dat er iets tevoorschijn komt, wijst op Dystocia; dit is een big die geblokkeerd zit. Wanneer dit gebeurt, doe dan een intern onderzoek met een goed gewassen en met glijmiddel ingesmeerde hand, of bel de veearts.

Oxytocin is een medicijn dat kan gebruikt worden om baarmoedercontracties te stimuleren. Het mag niet gegeven worden zonder eerst te controleren of er geen big in het geboortekanaal geblokkeerd zit. Desondanks het routinegebruik bij vleesvarkens is het medicijn zelden of nooit nodig om Kune Kunes te helpen werpen.
Meestal wanneer alle biggetjes geboren zijn, komen er een reeks aan nageboorten (placenta’s) naar buiten. Dit is vaak het teken dat het werpen klaar is. Het zou kunnen dat de zeug deze placenta’s opeet. Maar beter is om ze meteen weg te nemen en te begraven in de tuin om zo een vliegenplaag te vermijden.

Als het biggetje geboren is, vertrouwt het op de moeder, knorrend op zoek naar de uier. Zeugen die tijdens het werpen niet veel “knorrend” contact maken met hun biggen, zullen soms te maken krijgen met biggen die overal naar toe wandelen, zodat ze misschien wel te ver weg lopen en overlijden aan onderkoeling. Bij de zeug blijven zolang als ze aan het werpen is, is daarom wel een aanrader, zolang ze maar niet opgewonden raakt door alle drukte om haar heen. Het gebruik van een handdoek om de biggen en hun snuit te drogen vlak na de geboorte, helpt om de kansen op onderkoeling te reduceren als ze bevalt op een koude dag/avond/nacht. De meeste zeugen zullen het niet erg vinden als u hun biggen optilt en in de juiste richting stuurt als ze zelf de tepel niet vinden om zich aan vast te zuigen. Pasgeboren biggen zijn nogal ongecoördineerd in hun bewegingen en wiebelen rond over de hele plaats. Als ze ongeveer 30 minuten oud zijn, beginnen ze geleidelijk aan beter gecoördineerd te raken en vinden dan de tepel wel zelf. Bij de bevalling blijven en de biggetjes helpen om bij de tepels te komen, helpt soms om de overlevingskansen van de biggen te vergroten. Als een big geboren wordt zonder adem te halen, maar wel een kloppend hartje heeft, maak dan zijn bek en neus schoon van slijm en begin een kunstmatige beademing d.m.v.  te blazen door de neusgaten van de big terwijl u zijn bek dichthoudt. In sommige gevallen kan deze ingreep het leven redden van een big die anders gedoemd was om dood te gaan. Mocht er een big geboren worden die niet ademt en evenmin ‘n hartslag vertoont, is er meestal geen redden meer aan.

Ik zoek tepel

Aan de uier 


Biggetjes moeten colostrum (=biest) binnenkrijgen in minder dan vier uur na de geboorte, bij voorkeur zelfs binnen het eerste uur. Mocht de zeug moeilijkheden vertonen tijdens het werpen en daardoor veel opstaat en weer gaat liggen, is er een risico dat ze haar eigen biggen verplettert. In dat geval neemt u de biggen van haar weg om ze veilig en warm op te bergen, totdat de zeug klaar is met werpen wacht u met de biggen bij haar terug te leggen.

 Onder de warmtelamp(Biggetjes onder de warmtelamp.)


Als u vindt dat een big na de geboorte er slap uitziet en koud aanvoelt, neem het dan weg om het op te warmen (wollen dekje en/of warmtelamp) en breng het pas terug bij de zeug wanneer het weer warm aanvoelt en levendig is. Als een biggetje plat gedrukt geweest is heeft het meestal maar weinig overlevingskansen meer .