Welke regelgevingen moet ik nog meer kennen?
De regelgeving voor de varkens is heel complex. De diverse loketten waar informatie te krijgen is m.b.t. de regelgeving willen vaak behulpzaam zijn, maar een duidelijk antwoord op je vragen wordt zelden gegeven. Deze pagina is m.b.v. zelfstudie en eigen ervaring  tot stand gekomen. Er zijn daarom geen rechten aan te ontlenen. Heeft u tips of ervaringen m.b.t. de varkenshouderij (met name voor hobbyisten), gelieve ons die dan te mailen a.u.b., zodat ze ook als informatie voor anderen kunnen dienen.
Namens alle hobbyvarkenshouders alvast bedankt!

Welke regelingen voor de varkenshouderij zijn er?


En verder:

Verordening Varkens Leveringen V.V.L.:
  • Gaat over Bedrijfstypes (A, B, C, D, E of F) en de eisen voor deze bedrijven.
  • Gaat over vervoer tussen deze bedrijven. (contacten). Wat staat in RBD regeling:
  • RBD staat voor Regeling Bedrijfscontrole Dierziekten.
  • RBD geldt alleen voor bedrijven met meer dan 30 varkens, dus niet voor hobbyisten en kleinschalige fokkers.
  • 1x per maand moet ieder varkenshouderijbedrijf een klinische controle laten uitvoeren door de dierenarts. Middels de RBD erkenningstickers wordt dit doorgemeld aan de gezondheidsdienst. (Geldt niet voor hobbyist en varkenshouder met minder dan 30 varkens). De veearts moet tijdens de klinische controle kijken of er geen verschijnselen zijn van varkenspest en de ziekten genoemd in artikel 7 van de veewet.
  • Bloed afnemen moet 1 x per 4 maanden. Er wordt dan gecontroleerd op blaasjesziekte (SVD). (Geldt niet voor hobbyist).
  • Slachtvarkens moeten in laatste 3 weken voor de slacht bloed afgenomen worden voor controle op salmonella. (Dit geldt voor hobbyisten en varkenshouderijbedrijven, maar geldt niet voor hobbyist indien het vlees voor eigen gebruik is).
  • Controle op KVP (klassieke varkenspest) moet alleen op A en C- bedrijven.
  • Van een bedrijf mogen alleen varkens gehouden en vervoerd worden met een verklaring van een dierenarts.
  • Deze verklaring slaat op de maandelijkse klinische inspectie van de dierenarts. (Dit geldt dus niet voor hobbyisten en varkenshouders met minder dan 30 varkens).

Wat staat in RBD regeling:
  • RBD staat voor Regeling Bedrijfscontrole Dierziekten.
  • RBD geldt alleen voor bedrijven met meer dan 30 varkens dus niet voor hobbyisten en kleinschalige fokkers.
  • 1X per maand moet ieder varkenshouderij bedrijf een klinische controle laten uitvoeren door de dierenarts. Middels de RBD erkenningstickers wordt dit doorgemeld aan de gezondheidsdienst. (Geld niet voor hobbyist en varkenshouder met minder dan 30 varkens).
  • De veearts moet tijdens de klinische controle kijken of er geen verschijnselen zijn van varkenspest en de ziekten genoemd in artikel 7 van de veewet.
  • Bloed afnemen moet 1 X per 4 maanden. Er wordt dan gecontroleerd op blaasjeziekte (SVD). (Geld niet voor hobbyist).
  • Slachtvarkens moeten in laatste 3 weken voor de slacht bloed afgenomen worden voor controle op salmonella. (Dit geld voor hobbyisten en varkenshouderijbedrijven, maar geld niet voor hobbyist indien het vlees voor eigen gebruik is).
  • Controle op KVP (klassieke varkenspest) moet alleen op A en C-bedrijven.
  • Van een bedrijf mogen alleen varkens gehouden en vervoerd worden met een verklaring van een dierenarts.
  • Deze verklaring slaat op de maandelijkse klinische inspectie van de dierenarts. (Dit geld dus niet voor hobbyisten en varkenshouders met minder dan 30 varkens).

Regels m.b.t. de ziekte van Aujezski:
  • Enten tegen de ziekte van Aujezski is vanaf 01-01-2007 verboden voor bedrijven.
  • Hobbyisten mogen wel blijven enten, maar wanneer men de varkens ent mag het vlees alleen voor eigen gebruik gebruikt worden.
  • In geval van uitbraak van ziekte van Aujezski wordt het betreffende bedrijf en alle omliggende bedrijven (en hobbyisten) geënt.
  • Er zal in de toekomst dus niet geruimd gaan worden in geval van uitbraken van de ziekte van Aujezski. Wel zullen er beperkingen m.b.t. transport e.d. van kracht worden, zodat het risico op verspreiding van de ziekte sterk verminderd wordt.

Wat staat in de HBD regeling:
  • HBD staat voor Hygiënevoorschriften Besmettelijke Dierziekten.
  • Slaat op regels voor vervoer m.b.t. hygiëne, wasplaatsen, ontsmetten van voertuigen, stallen, kadaverplaatsen etc.
  • Deze regel geldt niet voor hobbyisten. Wanneer het een niet commercieel transport betreft van 4 varkens of minder, dan mag als transportmiddel een gewone veewagen gebruikt worden. Het transport hoeft dus niet plaats te vinden met een door de RVV goedgekeurde wagen voor varkenstransporten. (Wel is men ten alle tijden verplicht ieder transport te melden. Tijdens het transport moet men altijd een geldig vervoersdocument kunnen tonen.

Eisen voor een hobbyist (= iemand met 4 of minder varkens die niet gebruikt worden
   voor de fokkerij):

  • Moet een UBN-nummer hebben.
  • Mag maximaal 4 varkens hebben.
  • Naam, adres en aantal varkens moet geregistreerd zijn bij Gezondheidsdienst Voor Dieren.
  • Heeft varkens voor recreatieve en/of educatieve doeleinden.
  • Is geen contact in de zin van aan- en/of afvoer van andere bedrijven. Een hobbyist kan dus biggen kopen bij ieder bedrijfstype.
  • Hobbyist hoeft niet te enten tegen ziekte van Aujeszky, maar mag dit wel doen.
  • Mag bij verkoop alleen rechtstreeks aan de slager leveren.
  • Ook hobbyist is verplicht zijn varkens te merken m.b.v. oormerk.
  • Ook hobbyist mag varkens pas vervoeren wanneer hij een geldig vervoersdocument heeft.
  • Het is verboden om de varkens te voeren met keukenafval. Dit om het risico van verspreiding van varkenspest en mond- en klauwzeer zo klein mogelijk te houden.
  • Als een varken dood gaat, gelden speciale regels.

Kleinschalig (hobbymatig) fokken met varkens.
Wil u op kleinschalige wijze varkens fokken, dan is het raadzaam de B-status aan te vragen. Als u er dan voor zorgt dat u 30 of minder varkens hebt, dan hoeft u aan een groot aantal voorwaarden die voor de B-status gelden, niet te voldoen. Op deze manier kan u fokken met bijvoorbeeld 2 zeugen en 1 beer. U  heeft dan nog voldoende ruimte om een deel van de nafok te mesten. De beste biggen uit de nafok kunnen worden aangezet. Hieruit kan u vervolgens weer verder fokken. Ook is het mogelijk om biggen te verkopen aan andere hobbyisten en bedrijven. Op deze manier wordt het mogelijk gemaakt om zonder al te hoge kosten op een kleinschalige manier te fokken om bijvoorbeeld een zeldzaam ras als het Kune Kune varken in stand te houden. Om de B-status te verkrijgen gaat u als volgt te werk: ◊ U moet een aanvraag indienen voor het verkrijgen van een B- bedrijfstypering bij de I & RVL (=Identificatie & Registratiebureau Varkens Leveringen, Postbus 225, 7400AE Deventer). Of een mutatieformulier aanvragen op telefoonnummer 0900-1770. Wanneer u De B-status heb en u heeft 30 of minder varkens, dan gelden de volgende voorwaarden niet:
  • u hoeft geen bloedmonsters te nemen t.b.v. salmonella onderzoek.
  • u hoeft geen bloedmonsters te nemen t.b.v. SVD onderzoek (blaasjesziekte).
  • u hoeft geen bloedmonsters te nemen t.b.v. Ziekte van Aujezski.
  • u hoeft geen bloedmonsters te nemen t.b.v. KVP.
  • Kortom u hoeft geen bloedmonsters te nemen en op te sturen.
  • u hoeft niet maandelijks de dierenarts te bellen voor een klinische inspectie. 

Let wel op, want wanneer u meer dan 30 varkens krijgt, dan gelden deze voorwaarden dus wel. Biggen tot 25Kg (zogende biggen) tellen niet mee in de telling.

  • Wanneer u biggen heb gefokt, voorziet u de biggen van een oormerk.
    (Tip: Doe dit pas in de zesde week na de geboorte, omdat de oren dan voldoende stevig zijn).
  • Klik op oormerk om te zien hoe u aan die oormerken komt.
  • u verkoopt de biggen aan een andere hobbyist of bedrijf (die een UBN heeft en geregistreerd staat als varkenshouder). Hiervoor gelden wel een aantal voorwaarden en beperkingen.
  • u zorgt voor een geldig vervoersdocument.

Let wel op! Omdat u een B-status heeft, gelden wel een aantal beperkingen m.b.t. de aan- en afvoer van varkens:
  • u  mag max. één keer aanvoeren per zes weken van één A-, C-, E- bedrijf of import van zeugen en  beren.
  • De varkens moeten bij aanvoer zwaarder zijn dan 25 Kg.
  • Afvoer mag naar maximaal 6 D- bedrijven in 6 weken of afvoer naar max. 12 D- bedrijven in 4 maanden.
  • Gewicht van de afgevoerde biggen moet minder zijn dan 35 Kg.
  • Of afvoer naar één F- bedrijf. Bovenstaande afvoermogelijkheden komen dan te vervallen.
  • Onbeperkt afvoer naar hobbyisten, omdat hobbyisten (educatieve en recreatieve instellingen) niet gelden als contact (per keer maximaal 4 varkens).
  • Onbeperkt afvoer naar slachterij is mogelijk.
  • Onbeperkt export mits voldaan aan eisen gezondheidscertificaat.

Varkens laten slachten:
Wil u als hobbyist of kleinschalige varkenshouder uw varkens laten slachten, dan moet u met het volgende rekening houden:
  • In de laatste drie weken van de mestperiode moet bloed afgenomen worden voor salmonella onderzoek.
  • Indien het vlees voor eigen gebruik is, hoeft niet op salmonella te worden onderzocht.
  • Voor meer informatie over salmonella kunt u terecht bij de PVV (Productschap Vee en Vlees) Tel: 079-3687545.
  • Vraag ruim op tijd slachtblikjes aan bij de Gezondheidsdienst voor Dieren Tel:0900 1770 keuzetoets 3.
  • Doe de slachtblikjes op de dag van transport in het rechteroor.
  • Maak goede afspraken met de slager.
  • Dien transport aanvraag in om een vervoersdocument te krijgen.
  • Meld binnen twee werkdagen na het transport de varkens af m.b.v. het voice response systeem. Tip: Geef de varkens een dag van te voren geen vreten meer. Ze hebben dan honger en lopen met een beetje lokvoer makkelijk de veekar in. Ook scheelt het afvoer gewicht van slachtafval.

Importeren van varkens:
  • B- bedrijf mag zeugen / beren aanvoeren van één varkenshouderijbedrijf uit het buitenland.
  • Voor hobbyist gelden geen speciale regels m.b.t. invoeren van varkens uit buitenland, want ze vallen niet onder de definitie varkenshouderijbedrijf.
  • Bij aanvoer uit het buitenland meldt degene waar de varkens heen gaan dit aan via voice response systeem.
  • Bij vervoer tussen lidstaten van de E.G. is geen sprake van import maar spreekt men over handelsverkeer.
  • Handelsverkeer moet altijd vergezeld gaan met een gezondheidscertificaat.
  • Dit gezondheidscertificaat moet opgemaakt worden op het bedrijf van herkomst. Hiervoor zijn in Europees verband regels opgesteld. Bedrijf van herkomst moet contact opnemen met zijn dierenarts, die kan zo'n gezondheidscertificaat opstellen.

Wat is nodig om een varken uit het buitenland te vervoeren?
  • Een eigen UBN- nummer.
  • Een aanvraag nummer RVL- verklaring. (Dit krijgt u als u een Transportaanvraag Buitenland indient bij I&RVL- bureau. Tel: 0900-899 8303).
  • Landnummer (Duitsland 49) en het UBN van buitenlands adres.
  • RVV nummer. (= nummer van de veewagen). Niet nodig bij niet commerciële transporten van 4 varkens of minder.
  • Gezondheidscertificaat zoals bedoeld in artikel 5 van de richtlijn nr. 64/432/EEG van raad van Europese Gemeenschappen (PbEG L 121). Hierin verklaart een officiële dierenarts dat de varkens voldoen aan de door de raad gestelde gezondheidseisen.

De mestwet.
Wanneer u varkens mest en/of fokt, dan moet u ook aan de mestwet voldoen.
Voor kleinschalige- en hobbyvarkenshouders zal dit niet zo'n vaart lopen. De mestwet schrijft namelijk het volgende: Zolang er geen winstoogmerk is of de totale mestproductie niet meer is dan 350 kilo stikstof per jaar dan zijn hobbyboeren uitgezonderd van boekhouding en heffingen. Dieren die louter voor de hobby of voor educatieve doeleinden worden gehouden, vallen dus niet onder de nieuwe mestwet. (Stikstofnormen voor varkens zijn: stikstofproductie zeug= 34,8 Kg per jaar, stikstofproductie vleesvarken=13,5 Kg per jaar).

UBN
Voordat u varkens kunt gaan houden, moet u allereerst een Uniek Bedrijf Nummer (UBN) aanvragen.
Om uw dieren te kunnen registreren, moet u eerst bekend staan in het I&R- systeem. (Identificatie & Registratie systeem).
In dit systeem wordt het adres vastgelegd waar de varkens worden gehouden. U moet hiervoor een Uniek Bedrijf Nummer (UBN) hebben. Een UBN vraagt u telefonisch aan bij het ministerie van Landbouw,
Natuurbeheer en Voedselkwaliteit (LNV- Loket: 0800 - 22 333 22). Na toewijzing van een UBN ontvangt u een bevestiging en krijgt U enige informatie toegestuurd m.b.t. de regelgeving van de varkenshouderij.
Heeft u al dieren waarvoor u een UBN moet hebben, dan moet u evengoed melden dat u varkens gaat houden. U houdt uw eigen UBN, maar nu met de aanduiding dat u ook varkenshouder bent.

Bedrijfstypes:
Hieronder volgt een korte beschrijving van de diverse bedrijfstypes. Voor een uitgebreide beschrijving van de bedrijfstypes met de statusvoorwaarden en de aan- en afvoermogelijkheden kunt u de website van het PVE raadplegen. (www.pve.nl)
A-Bedrijf:
Dit is een zeugenbedrijf gericht op biggenproductie. Voor dit bedrijf gelden de hoogste hygiëne eisen.
B-bedrijf:
Dit is een zeugenbedrijf gericht op biggenproductie. Voor dit vermeerderingsbedrijf gelden standaard hygiëne eisen.
C-bedrijf:
Dit zijn bedrijven met fokbiggen. Het bedrijf voldoet aan de hoogste eisen t.a.v. hygiëne.
D-Bedrijf:
Dit zijn bedrijven met vleesvarkens. Hier worden biggen gehouden voor de vleesvarkenproductie.
D-bedrijven voldoen aan de standaard eisen t.a.v. hygiëne.
E-bedrijf:
Dit zijn speenbiggen bedrijven met de hoogste hygiëne status.
F-bedrijf:
Dit zijn speenbiggen bedrijven die voldoen aan de standaard voorwaarden t.a.v. de hygiëne.
Hobby:
Hobbybedrijf heeft maximaal 4 varkens. Biggen lichter dan 30 kg hoeven hierbij niet te worden meegeteld.

Als een varken dood gaat:
  • Indien één van de hobbyvarkens sterft, moet het kadaver bij de Gezondheidsdienst voor Dieren worden onderzocht om de doodsoorzaak vast te stellen.
  • Dit wordt gedaan om Veewetziekten uit te kunnen sluiten.
  • Om het varken op te laten halen, moet u zich melden bij ophaaldienst (Tel: 0900-2020012).
  • Ophaalwagen mag niet op het erf komen, daarom moet het varken afgedekt aan de weg worden gelegd.
  • Aan het ophalen zijn kosten verbonden. Tarieven zijn te vinden op de website van de Gezondheidsdienst.

Varkens vervoeren, vervoersbewijzen en afmelden.
  • Ieder transport moet vergezeld gaan met een correct en volledig ingevuld vervoerdocument.
  • Met het voice response systeem (0900-2023033) moet u het transport aanvragen. (Het voice response systeem is een systeem waarmee u m.b.v. de telefoon automatisch allerlei aan- en afmeldingen kan doen).
  • Na de aanvraag wordt het vervoersdocument opgestuurd.
  • Wanneer een transport niet doorgaat, moet dit worden gemeld.
  • Wanneer een transport wordt uitgesteld, moet de eerst aanvraag worden afgemeld en moet opnieuw een transport aanvraag worden gedaan.
  • Wanneer het transport heeft plaatsgevonden, moet het ook weer met het voice response systeem afgemeld worden. (Dit moet binnen 2 werkdagen gebeuren).
  • Bij commerciële transporten moet het transport plaatsvinden met een wagen die gekeurd is voor het vervoer van varkens en is voorzien van een RVV- nummer. Bij niet commerciële transporten van maximaal 4 varkens is het transportmiddel vrij. M.a.w. als hobbyist mag je je varkens gewoon met de veetrailer naar de slager brengen. (Tip: Wanneer het voice response systeem het ingevoerde RVV- nummer niet accepteert, toets dan alleen #, dan kan je de melding verder afmaken.)

N.B.: Vervoer van varkens kan alleen administratief verwerkt worden wanneer ze van het ene naar het andere UBN- adres gaan. Nu lopen mijn varkens net als koeien in de wei. Soms moeten ze van het ene naar het andere weiland. Nu ligt mijn land niet ver van elkaar maar om van het ene land in het andere te komen moet ik wel een stukje over een openbaar polderpad. Een stukje over de openbare weg, dus is een vervoersbewijs nodig. Graag wil ik alles volgens de regels doen, dus heb ik dit probleem voorgelegd aan de afdeling ritontheffingen van de I&RVL. Dit was ook voor hun een lastig probleem. Op een gegeven moment werd mij verteld dat ik het maar gewoon moest doen. Op mijn vraag of ze dit ook even op papier wilden zetten, werd helaas negatief geantwoord!  Aldus Remi Hoeve.

Ziektes genoemd in artikel 7 van de veewet van toepassing op varkens:
  • Veepest.
  • Mond en klauwzeer.
  • Miltvuur.
  • Hondsdolheid.
  • Atro rhinitis infectiosa.
  • Teschener ziekte.
  • Brucellosis melitensis.
  • Brucellosis suis.
  • Paardenpest.
  • Vesiculaire varkensziekte. (Blaasjesziekte SVD).

Identificatie oormerk:
Dit oormerk wordt na de geboorte in het linkeroor aangebracht met een speciale tang. Dit merk dient ter identificatie van het varken. In de handel worden deze merken ook wel gebruiksmerken genoemd. Het oormerk bevat de volgende informatie:
  • UBN van het bedrijf waar het varken is gefokt.
  • Land van herkomst.
  • Volgnummer.

(Tip: bevestig het oormerk niet teveel aan het uiteinde van het oor. De kans dat het ergens achter blijft hangen en dat het oor uit scheurt, is dan vrij groot).

Slachtblikje:
De dag dat het varken naar de slacht wordt afgevoerd moet op het bedrijf van herkomst een slachtblikje worden aangebracht. Dit blikje bevat een willekeurig nummer en dient voor identificatiedoeleinden in het slachthuis. Het slachtblikje moet worden aangebracht in het andere oor dan het oor met het gele identificatiemerk. Hiervoor is een speciale tang in de handel. Een hobbyist kan slachtblikjes bestellen op Tel: 0900-1770 [kies 3].

Oormerktang:
Met deze tang worden de ronde plastic identificatiemerken aangebracht in het linkeroor.
Deze tang kan men kopen bij de leverancier van de plastic oormerken.
De kosten van zo'n tang zijn ongeveer € 12,-.

Slachtblikjestang:
Deze tang is bestemd om de blikjes in het rechteroor aan te brengen.
Deze tang kan men krijgen bij een aantal bedrijven die ook de slachtblikjes leveren.
De kosten van zo'n tang zijn ongeveer € 50,-.

Bij LNV is een bestelformulier op te vragen waar alle leveranciers van merken en tangen op staan. Ook staat op dit bestelformulier een overzicht van de prijzen.
Het formulier is op te vragen bij:
LNV
Postbus 9
7400 AA Deventer
Tel: 0900-8998303

N.B.: Men kan tangen en oormerken bestellen bij Merko BV (website: www.merko.nl). Ze hebben een overzichtelijke website. Ze kunnen tangen, oormerken, slachtblikjes en vervoersboekjes leveren. Ze leveren ook kleine partijen. De bestellingen worden snel en probleemloos geleverd. Met andere leveranciers ontbreekt het ons aan ervaring.

Met hartelijke dank aan de heer J.R. Hoeve (= de man achter het Bonte Bentheimer varken), voor wat betreft de toelating om alle regelgevingen van hen te mogen overnemen voor onze Kune Kune Vereniging Nederland.



Disclaimer