Kunekunes worden tussen de 60 en de 76 cm hoog en kunnen tussen de 55 en 95 kg wegen. Hun hele lichaam is met haren begroeid. Dit kan gaan van kort en strak naar lang en gekruld haar. Ze bestaan in crèmekleur, gember, bruin, zwart, goudtip en een paar variëteiten van gevlekte kleuren. Ze hebben een niet zo lange snuit en zowel punt- als flaporen en een kort hoofd.  Ze hebben korte benen en een kort rond lijf. Een interessant fenomeen is dat ze onder de kin vaak piri piri hebben, dit zijn kwastjes. Hun lijf is het beste te omschrijven als niet extreem lang en slank zoals van de commerciële varkens, maar ook niet kort met dikke hangbuiken zoals hun Vietnamese soortgenoten.

Vragen en Antwoorden
over het houden van
Kunekunes

(foto Alex Bouma voor Nieuwe Dockumer Courant  april 2008)

Wat eten Kunekune varkens?
Kunekunes gedijen op een dieet van gras, vers fruit en groenten. Ze verschillen van de vleesvarkens in een kleinere behoefte aan proteïnes. Kunekunes behoeven maximaal 12 à 14% aan proteïnen van hun dagelijkse hoeveelheid eten en bij voorkeur zelfs nog iets minder. Ze hebben wel meer vezels nodig dan een vleesvarken. Kunekune varkentjes leven in de zomer van gras en groentes. In de herfst kan dit aangevuld worden met appels. In de winter als het gras zijn beste samenstelling verloren heeft, kan je bijvoorbeeld een mix geven van 1 pond laag ruw eiwithoudende muesli voor hobbyvarkentjes, samen met 1 pond hooi en water . Deze hoeveelheid mag variëren al naar gelang de conditie van het varken. Er bestaat in de handel eveneens een samengestelde brok voor de hangbuikzwijntjes die ook geschikt is voor de Kunekunes. Let op ! Een te dik varken is en ongezond varken. Als je denkt dat je varken te dik is, geef je het gewoon minder voer.

Zijn er dingen die ik de Kunekunes niet mag voeren?
Tafeloverschotten van de mensen mogen niet aan de huisdiervarkens opgevoerd worden. Etensresten bij wet omschreven  als vlees, beenderen, bloed of gelijk welk ander deel van de karkas van eender welk type vee en ook pluimvee, zijn strikt verboden.  Deze richtlijn moet strikt in acht genomen worden. Evenmin mogen broodjes gegeven worden  waar vleesproducten of -preparaten hebben opgezeten, want alles wat met vlees in contact is geweest, is verboden varkensvoer! Evenmin chocolade, dat giftige bestanddelen bevat voor varkens.  Uiachtigen, zoals uien, sjalotjes, knoflook, bieslook en prei bijvoorbeeld zijn evenmin aangewezen want deze kunnen hun slijmvliezen in de mond- en keelholte brandend irriteren.  Aardappelen rauw bevatten ook toxische stoffen en zijn daarom af te raden.  Spruiten, champignons en sommige andere groente zullen ze van nature uit niet opeten. 

Hoeveel eigen land behoeven ze?
Omdat Kunekunes gedijen op gras is het belangrijk dat ze voldoende grasland ter beschikking hebben om het grootste gedeelte van het jaar te kunnen begrazen. De minimale aanbeveling is zo’n 200m2 per varkentje. Men mag niet vergeten dat naast het eten van gras, zij ook de hele tijd over het gras heenlopen en in regenrijke tijden het land vertrappelen. Daarom kan je het land beter benutten als je het kan opdelen in kleinere vakken door middel van schrikdraadomheining om ze alzo om beurten de vakken te laten begrazen. Het grazen op vers gras zal ook langer kunnen doorgaan als je beschikt over een plek met harde ondergrond, zoals bijvoorbeeld een stal, waar je de varkentjes kan houden als het land té nat is.

Wat voor soort behuizing behoeven de Kunekunes?
Als je een stal hebt, zullen de Kunekunes het zeer op prijs stellen als er een dik strobed ligt in 1 van de hoeken van de stal. Als alternatief kan je ze ook laten overnachten in een Kalverenbox of in een varkenshok op hun veld. Juist dan is een zeer dik strobed erg belangrijk. Er zijn verschillende soorten Nachthokken. Er zijn zowel zeer goeie houten als kunststoffen nachthokken te koop in de handel. Een oude schaftkeet is ook zeer goed te gebruiken als nachthok voor het varken.

Wat voor omheining hebben we nodig?
Schapengaas is geschikt. Alhoewel biggetjes er door kunnen ontsnappen. Het is aan te bevelen om onderaan het gaas een lijntje stroomdraad te spannen of een baar/balk te monteren om te voorkomen dat ze het gaas omhoog stoten. Elektrische bedrading kan heel effectief zijn met varkens. Met een geëlektrificeerde omheining kan je meerdere perken met varkens  houden op hetzelfde veld, in gescheiden perceeltjes met elk hun eigen hok. Varkens mogen ook voortdurend verhuisd worden opdat ze geen gras hoeven te grazen waar hun eigen uitwerpselen hebben gelegen.

Hebben varkens modder nodig?
Varkens moeten in de zomer kunnen badderen in een zoel (=ondiepe plas / waterkom) om zichzelf koel te houden (want een varken kan niet zweten via de huid) en om zonnebrand te voorkomen. In modder gewikkeld beschermen ze zich eveneens van nature uit tegen parasieten. Je kan ergens een stukje terrein nat houden om hen in te laten rollen, je kan ze voorzien van een metalen / zinken wroetbad of je laat een poel graven tot op het grondwater. Als je hen dit niet geeft, zullen ze hun drinkbak vaak omstoten om zo zelf een modderbadje te creëren.  Het enige moment waarop ze van modder houden,  is wanneer ze het te warm hebben. In de winter zijn ze heel ongelukkig als ze nat en vies zijn, want dit kan bij hen de oorzaak zijn van reuma en artritis.

Stinken varkens en zijn ze echt vies?
Neen!. Zoals hiervoor al aangegeven, houden ze ervan zichzelf warm en droog te houden. Varkens maken vanaf hun geboorte evenmin hun slaapplaats vies als hen andere mogelijkheden geboden worden, Ze zullen meestal een plek uitzoeken, zover mogelijk van hun slaapplaats vandaan, waar ze hun ontlasting en urine laten, daardoor kun je hun keutels makkelijk opruimen.

Kan ik een beertje houden ?
Hoe meer intacte beren gehouden zouden kunnen worden, des te beter dit is voor een bredere genetische fokbasis. In Nederland zijn momenteel tussen de vijf en de tien intacte beren uit verschillende bloedlijnen aanwezig die zorgen voor de bevruchtingen. Dit is één van de redenen waarom in Nederland nu nog vrijwel alle nieuw geboren beertjes onder verdoving worden gecastreerd. Naarmate er meer fokkers komen, zullen er mettertijd ook meer intacte beren bijkomen. Een intacte beer kan niet constant bij een zeug gehouden worden, tenzij je drie tomen biggen per jaar wenst. Dit vereist ‘n grotere behoefte aan behuizingen en graasland voor hen. Beren zijn makkelijk handelbaar en hebben erg leuke karakters, doch niet altijd. Alle mannelijke varkens krijgen slagtanden zoals geiten en koeien hoorns krijgen met de tijd. Voorzichtigheid is geboden zodat je er niet per vergissing mee in aanraking komt! Als je hierover bezorgd bent, kan je ze door een dierenarts vakkundig laten wegslijpen tot op ongevaarlijke lengte.



Van hoeveel biggen kan een zeug bevallen?
De ervaringen vanuit de U.K. leren ons dat de zeug bevalt van 3 tot 14 biggen na een zwangerschapsperiode van 112 tot 120 dagen. Varkens bevallen over ’t algemeen gemakkelijk. Kunekune zeugen zijn zeer goede moeders die niet jaloers worden als de mens met hun biggen in aanraking komt.

Wat voer ik de lakterende zeug en haar biggen?
16% proteïnehoudende zeugenkorrel en vooral toegang tot veel vers gras of hooi. Voedselopname kan verdubbelen tijdens de lakterende periode.

Welke inentingen hebben ze nodig?
Kunekunes mogen gevaccineerd worden tegen vlekziekte (lat.= Erysipelas). Dit kan je 2 keer per jaar doen. Is zeker aanbevelenswaardig als u fokt. Sommigen enten hun dieren ook tegen de coli bacterie, maar dit is geen verplichting.  

Moeten Kunekunes ontwormd worden?
Ja. 2 x per jaar. Een zorgzaam onderhoud van hun land voorkomt grote aangroei van wormen.  Iedere frequent gebruikte varkensweide moet dagelijks uitgemest worden. Als je geëlektrificeerde omheiningen gebruikt, kan je deze regelmatig verplaatsen en nieuwe uitloopgrasperken voor hen creëren, zodat ze niet hoeven te eten van het gras waarop ze hun behoeftes hebben gedaan. Ivomec- en/of Dectomax varken-inspuitingen behandelen alle worm- en schurftinfecties. Ook kunnen er anti-wormkorrels of -poeder gegeven worden onder hun eten gemengd, maar deze bestrijden niet het hele spectrum aan wormen en ook geen schurft.

Zijn er redenen die mij zouden tegenhouden om een varken te houden ?
Ja. Een varken is een groepsdier en dient minstens met één soortgenoot gehouden te worden. Als je nabije buren hebt, is het toch verstandig om de eventuele komst van je big(gen) met hen te bespreken, om de ontgoocheling te voorkomen dat je jouw big(gen) achteraf weer zou moeten herplaatsen bij nieuwe eigenaren. Een kunekune varken kan tot 20 jaar oud worden. Bedenk goed van te voren of je er al die tijd wel voor wil/kan zorgen. In Nederland moeten de varkens ook geregistreerd worden bij het LNV (zie http://www.hetlnvloket.nl/)

Kan ik Kunekunevlees eten?
Ja, het is zelfs heel lekker om gegeten te worden, zegt de ene en helemaal niet zegt de andere, die het té vet vindt. Ze werden indertijd normaal geslacht voor ’t vlees op een leeftijd van 8 à 10 maanden. Maar als huisdierliefhebber is dit niet echt de bedoeling, mogen we hier aannemen? 

Hoe kan ik het gewicht van mijn varken bepalen ?
Download het bestand van de onderstaande link en open het in Excel.
Nadat u de gegevens heeft ingevuld, krijgt u een schatting van het gewicht.
EXCEL BESTAND GEWICHT SCHATTEN VARKEN
(met dank aan Cees de Boer)

© Copyright website KuneKune Vereniging Nederland.

Disclaimer